الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
136
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
پر ارزش و قابل توجه است جمع مىشود . و در آيه بعد اضافه مىكند : « اما كسانى كه براى تخريب و محو آيات الهى كوشش كردند و چنين مىپنداشتند كه مىتوانند بر اراده حتمى پروردگار غالب شوند ، آنها اصحاب دوزخند » ( * ( وَالَّذِينَ سَعَوْا فِي آياتِنا مُعاجِزِينَ أُولئِكَ أَصْحابُ الْجَحِيمِ ) * ) ( 1 ) . جحيم از ماده « جحم » ( بر وزن شرم ) به معنى شدت برافروختگى آتش است و به شدت غضب نيز گفته مىشود ، بنا بر اين جحيم به معنى جايى است كه آتش شعله ور و برافروخته اى دارد و اشاره به دوزخ است .
--> ( 1 ) « سعوا » از ماده « سعى » در اصل به معنى دويدن است ، و منظور در اينجا تلاش و كوشش در راه ويرانگرى و تخريب و از بين بردن آيات الهى است ، و « معاجزين » از ماده « عجز » در اينجا به معنى كسى است كه مىخواهد بر نيروى بى پايان الهى پيروز گردد . بعضى از مفسران چنين تصور كردهاند كه اين احتمال در باره هيچكس نمىرود كه بخواهد خدا را عاجز كند و بر اراده او چيره شود و به همين دليل « معاجزين » را نسبت به پيامبر يا مؤمنان دانستهاند . در حالى كه اين تعبير در آيات ديگر قرآن در مورد خدا به كار رفته ( سوره جن آيه 12 و توبه آيه 2 و 3 ) و منظور از آن اين است كه عمل كسى در چنين چهره اى خود - نمايى كند .